Nội Dung
Trong thương mại quốc tế, chỉ cần một điều khoản giao hàng không rõ ràng cũng có thể khiến doanh nghiệp phát sinh chi phí lớn, tranh chấp trách nhiệm hoặc chậm trễ giao hàng. Để tránh những rủi ro này, Incoterms 2020 ra đời và trở thành bộ quy tắc không thể thiếu trong các hợp đồng xuất nhập khẩu.
Vậy Incoterms 2020 là gì, gồm những điều khoản nào và doanh nghiệp nên sử dụng ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ một cách đơn giản, dễ nhớ và dễ áp dụng.
1. Incoterms 2020 là gì?
Incoterms (International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, nhằm thống nhất cách hiểu về:
- Trách nhiệm của người bán và người mua
- Thời điểm chuyển giao rủi ro
- Phân chia chi phí vận chuyển
- Nghĩa vụ giao hàng, bảo hiểm, hải quan
Incoterms 2020 là phiên bản mới nhất, có hiệu lực từ 01/01/2020, được sử dụng rộng rãi cho đến nay.
👉 Lưu ý quan trọng:
Incoterms không phải luật, mà là tập quán thương mại, chỉ có hiệu lực khi được ghi rõ trong hợp đồng mua bán.
2. Incoterms 2020 giải quyết vấn đề gì?
Incoterms giúp doanh nghiệp trả lời 4 câu hỏi cốt lõi:
- Ai chịu chi phí vận chuyển?
- Ai chịu rủi ro khi hàng bị hư hỏng, mất mát?
- Giao hàng tại đâu thì trách nhiệm chuyển giao?
- Ai làm thủ tục hải quan xuất – nhập?
Nhờ đó, hai bên tránh được các tranh cãi như:
- “Hàng hư trên đường ai chịu?”
- “Phí này bên nào trả?”
- “Giao đến kho hay chỉ đến cảng?”
3. Incoterms 2020 gồm bao nhiêu điều khoản?
Incoterms 2020 gồm 11 điều khoản, chia thành 2 nhóm chính:
Nhóm 1: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải (7 điều khoản)
| Điều khoản | Ý nghĩa |
|---|---|
| EXW | Giao hàng tại xưởng |
| FCA | Giao cho người chuyên chở |
| CPT | Cước phí trả tới |
| CIP | Cước phí & bảo hiểm trả tới |
| DAP | Giao tại nơi đến |
| DPU | Giao tại nơi dỡ hàng |
| DDP | Giao hàng đã nộp thuế |
Nhóm 2: Chỉ áp dụng cho vận tải biển & thủy nội địa (4 điều khoản)
| Điều khoản | Ý nghĩa |
|---|---|
| FAS | Giao dọc mạn tàu |
| FOB | Giao lên tàu |
| CFR | Tiền hàng & cước |
| CIF | Tiền hàng, cước & bảo hiểm |
4. Giải thích Incoterms 2020 theo cách dễ hiểu
4.1. EXW – Giao tại xưởng
- Người bán chỉ cần chuẩn bị hàng tại kho/xưởng.
- Người mua chịu toàn bộ chi phí & rủi ro từ đầu đến cuối.
👉 Phù hợp khi người mua có hệ thống logistics mạnh.
4.2. FOB – Giao lên tàu
- Người bán chịu trách nhiệm đến khi hàng lên tàu tại cảng đi.
- Rủi ro chuyển giao ngay khi hàng qua lan can tàu.
👉 Rất phổ biến tại Việt Nam khi xuất khẩu đường biển.
4.3. CIF – Giá đã gồm cước & bảo hiểm
- Người bán trả tiền vận chuyển + bảo hiểm đến cảng đích.
- Rủi ro vẫn chuyển giao tại cảng đi (khi hàng lên tàu).
👉 Thường dùng khi người mua muốn báo giá trọn gói.
4.4. DAP – Giao tại nơi đến
- Người bán chịu chi phí đưa hàng tới địa điểm đã thỏa thuận.
- Người mua làm thủ tục nhập khẩu và nộp thuế.
👉 Phù hợp cho bán hàng thương mại quốc tế, e-commerce.
4.5. DDP – Giao hàng đã nộp thuế
- Người bán chịu tất cả chi phí & trách nhiệm, kể cả thuế nhập khẩu.
- Người mua chỉ việc nhận hàng.
👉 Tiện cho khách hàng nhưng rủi ro cao cho người bán nếu không hiểu luật nhập khẩu nước đến.
5. Điểm mới đáng chú ý trong Incoterms 2020
So với Incoterms 2010, phiên bản 2020 có một số điểm cải tiến:
- DAT đổi thành DPU (Giao tại nơi dỡ hàng)
- Quy định rõ hơn về bảo hiểm trong CIF & CIP
- Phân biệt rõ chi phí – rủi ro – nghĩa vụ
- Phù hợp hơn với logistics hiện đại và vận chuyển đa phương thức
6. Doanh nghiệp nên chọn Incoterms nào?
Không có Incoterms “tốt nhất”, chỉ có Incoterms phù hợp nhất:
- Doanh nghiệp mới xuất khẩu → FOB, FCA
- Doanh nghiệp muốn kiểm soát chi phí → CIF, CPT
- Bán hàng trọn gói cho khách → DAP, DDP
- Thương mại điện tử xuyên biên giới → DAP / DDP
👉 Quan trọng nhất: hiểu rõ mình đang chịu chi phí và rủi ro đến đâu.
7. Những sai lầm phổ biến khi dùng Incoterms
- Không ghi rõ Incoterms® 2020 trong hợp đồng
- Nhầm FOB dùng cho vận tải hàng không
- Dùng DDP nhưng không hiểu thuế nhập khẩu
- Không xác định rõ điểm chuyển giao rủi ro
Những lỗi này có thể khiến doanh nghiệp mất tiền, mất hàng hoặc tranh chấp pháp lý.
8. Kết luận
Incoterms 2020 là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp giao thương quốc tế an toàn, minh bạch và hiệu quả. Việc hiểu đúng Incoterms giúp bạn:
- Kiểm soát chi phí logistics
- Hạn chế rủi ro tranh chấp
- Đàm phán hợp đồng tốt hơn
- Tối ưu vận hành xuất nhập khẩu
Dù là doanh nghiệp lớn hay nhỏ, nắm vững Incoterms chính là nền tảng không thể thiếu khi bước ra thị trường quốc tế.
Bài viết liên quan bạn có thể tham khảo thêm:
- Kiến thức vận chuyển quốc tế & thương mại:
https://aramex.vn/ - Giải pháp logistics & xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp Việt:
https://indochinapost.com/
