Khi nào cần CO (Certificate of Origin) trong xuất nhập khẩu?

Trong hoạt động thương mại quốc tế, CO (Certificate of Origin – Giấy chứng nhận xuất xứ) là một trong những chứng từ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thuế nhập khẩu và quá trình thông quan. Tuy nhiên, không phải mọi lô hàng đều bắt buộc phải có CO.

Vậy khi nào doanh nghiệp cần xin CO? Trường hợp nào bắt buộc và trường hợp nào không cần? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ để tránh thiếu sót khi làm thủ tục.

1. CO (Certificate of Origin) là gì và dùng để làm gì?

CO là chứng từ xác nhận nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa, do cơ quan có thẩm quyền cấp tại nước xuất khẩu.

Mục đích chính của CO:

• Xác định quốc gia sản xuất hàng hóa

• Là căn cứ áp dụng thuế nhập khẩu

• Đáp ứng yêu cầu quản lý thương mại

• Chứng minh hàng hóa phù hợp quy tắc xuất xứ trong các hiệp định thương mại

CO không chỉ là giấy tờ hành chính mà còn liên quan trực tiếp đến chi phí thuế của doanh nghiệp.

2. Những trường hợp bắt buộc phải có CO

🔹 Khi muốn hưởng thuế ưu đãi theo FTA

Đây là trường hợp phổ biến nhất.

Nếu hàng hóa xuất khẩu giữa các quốc gia có ký Hiệp định Thương mại Tự do (FTA), doanh nghiệp cần nộp CO phù hợp để được hưởng thuế suất ưu đãi.

Ví dụ:

• Giao thương trong khu vực ASEAN

• Xuất khẩu theo hiệp định RCEP hoặc CPTPP

Nếu không xuất trình CO đúng loại, lô hàng sẽ bị áp thuế theo mức thông thường (thường cao hơn).

🔹 Khi quốc gia nhập khẩu yêu cầu bắt buộc

Một số thị trường quy định CO là chứng từ bắt buộc đối với các mặt hàng như:

• Nông sản

• Thực phẩm

• Dệt may

• Máy móc thiết bị

• Mỹ phẩm

Nếu thiếu CO trong các trường hợp này, hàng có thể bị giữ lại để bổ sung hồ sơ hoặc không được thông quan.

🔹 Khi cần chứng minh nguồn gốc để tránh thuế phòng vệ thương mại

Trong trường hợp một quốc gia áp thuế chống bán phá giá hoặc thuế tự vệ đối với hàng hóa từ một số nước nhất định, CO sẽ là bằng chứng chứng minh xuất xứ thực tế của lô hàng.

Nếu không có CO, doanh nghiệp có thể bị áp mức thuế cao hơn.

🔹 Khi hợp đồng thương mại yêu cầu

Nhiều hợp đồng xuất khẩu quy định CO là chứng từ bắt buộc trong bộ hồ sơ thanh toán. Nếu không cung cấp đúng hạn, người bán có thể bị chậm thanh toán hoặc vi phạm điều khoản hợp đồng.

3. Trường hợp không bắt buộc phải có CO

Không phải mọi lô hàng đều cần CO.

Thông thường không bắt buộc CO khi:

• Hàng hóa giá trị thấp

• Hàng gửi cá nhân, phi thương mại

• Hàng mẫu không thanh toán

• Không yêu cầu hưởng ưu đãi thuế

• Quốc gia nhập khẩu không quy định bắt buộc

Tuy nhiên, việc có CO vẫn có thể giúp giảm rủi ro khi hải quan kiểm tra nguồn gốc.

4. Các loại CO phổ biến hiện nay

Tùy theo từng hiệp định thương mại, có nhiều loại CO khác nhau như:

• CO Form D (ASEAN)

• CO Form E (ASEAN – Trung Quốc)

• CO Form AK (ASEAN – Hàn Quốc)

• CO CPTPP

• CO RCEP

Mỗi loại có mẫu biểu và quy tắc xuất xứ riêng. Doanh nghiệp cần xác định đúng loại CO theo thị trường xuất khẩu.

5. Rủi ro khi thiếu hoặc sai CO

Nếu lô hàng thuộc diện cần CO nhưng không chuẩn bị đúng, có thể xảy ra:

• Không được hưởng thuế ưu đãi

• Bị truy thu thuế

• Bị giữ hàng để xác minh xuất xứ

• Phát sinh phí lưu kho, lưu bãi

• Ảnh hưởng tiến độ giao hàng

Trong một số trường hợp, việc xin cấp CO bổ sung sau khi hàng đã xuất khẩu sẽ phức tạp và tốn thời gian hơn nhiều.

6. Thời điểm nên chuẩn bị CO

Doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ xin CO:

• Trước khi xuất khẩu

• Hoặc ngay sau khi hàng được xếp lên tàu (tùy quy định từng loại)

Chuẩn bị sớm giúp tránh phải điều chỉnh hồ sơ hoặc phát hành lại CO, gây chậm trễ.

7. Kết luận

CO (Certificate of Origin) không phải lúc nào cũng bắt buộc, nhưng trong nhiều trường hợp lại là yếu tố quyết định đến mức thuế và khả năng thông quan.

Bạn cần CO khi:

• Muốn hưởng ưu đãi thuế theo hiệp định thương mại

• Quốc gia nhập khẩu yêu cầu bắt buộc

• Hàng thuộc diện kiểm soát xuất xứ

• Đối tác yêu cầu theo hợp đồng

Việc hiểu rõ khi nào cần CO và chuẩn bị đúng loại chứng từ sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí thuế, hạn chế rủi ro bị giữ hàng và đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra suôn sẻ.

Tham khảo thêm:

Vì Sao Invoice Bị Từ Chối? Cách Viết Chuẩn Tránh Rủi Ro

Quy trình xuất khẩu bằng đường hàng không